Ano internacional da luz: Por que a Mantis Mariña é o meu novo animal favorito?

 

Estivo atenta a Marela para despedir o Ano internacional da luz cunha entrada chea de colorido, pero aquí non somos menos e os temas de luz e cor toc-tócannos máis de cerca a nós. Así que, grazas ao Oatmeal, non imos quedar atrás.

 

 

Se o preferides con tradución ao castelán (e mellor colocadiño), o Naukas ofrecévola aquí.

100 anos de relatividade xeral co IES Fontexería

Este Einstein  non é cousa de perder.

Unha das mellores expresións de PLAMBE é a xenerosidade coa que a xente distribúe materiais para compartir. A mellor maneira de agradecelo é empregar eses materiais.

Hai días os compañeiros do Fontexería ofrecíannos o seu traballo. Pois ben, aquí o tedes, na nosa bufarra.

Como vedes, arrimámoslle unha pequena selección vídeo-bibliográfica, un cadro co que nos agasallou Míra Szabotin (alumna de ELTE Apáczai Csere János Gyakorlógimnázium, de Budapest) e os quadrinhos de Um sábado qualquer (xa coñecidos deste blogue) dedicados polo brasileiro Carlos Rúas a Don Albert.

 

Un universo de luz

Chegan á súa fin as actividades asociadas ao Ano internacional da luz, que tamén foi asumido como un dos temas do Día da ciencia en galego.

Descargamos e imprimimos os paneis da exposición Un universo de luz, realizada polo CSIC, con apoio da Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología (FECYT).

O alumnado de PMAR elaborou un xeitoso cuestionario, para axudar aos de 1º e 2º da ESO a seguir a exposición.

Ciscamos unha escolma de poemas, coa luz como tema. Algúns acollidos polo omnipoliedro.

Aproveitamos a oportunidade, para facer unha pequena mostrar de libros de fotografía, escollidos entre os nosos fondos.

E non quixemos esquecer que este tamén era o Ano  internacional dos solos e, malia non lle prestarmos a atención que quixeramos, tratamos de lembralo imprimindo a BD Vivir no solo (preme para descargala en PDF) de Marilar Aleixandre e o Estudio Tangaraño. Con ela, forramos unha columna ben á vista.

A cámara escura en 1º ESO

Faltábanos a cámara escura, no Ano internacional da luz, e aquí a está.

A experiencia realizouse nas aulas de 1º de ESO,  baixo a dirección do Departamento de Debuxo e de Xulia Ferradás (alumna de máster de profesorado) e co apoio do alumnado de 1º BAC de Artes.



_

Toc - toca: 2015 Ano Internacional da Luz

A Asemblea Xeral das Nacións Unidas declarou 2015 como o Ano Internacional da Luz e das tecnoloxías baseadas na luz. Non é casualidade que se escollese precisamente este ano. E a razón non é outra máis que a conmemoración de diversos aniversarios: os traballos no campo da óptica realizados en 1015 por Ibn Al-Haytham, a  natureza ondulatoria da luz proposta por Fresnel en 1815, o 150 aniversario da síntese electromagnética de Maxwell, o centenario da teoría xeral da relatividade de Einstein e as achegas de Charles Khao en 1965 sobre o emprego da fibra óptica nas comunicacións. 

Estanse a realizar actividades de divulgación en todo o mundo, e en Galicia en particular, coa finalidade de achegar á sociedade a importancia da luz a as súas tecnoloxías na vida diaria e fomentar vocacións científicas.

No noso instituto quixemos contribuír tamén cunha actividade conxunta a cargo dos departamentos científico tecnolóxicos dentro da liña Toc Toc a Ciencia. Velaquí tedes unhas fotos do traballo realizado.

No centro o trío:

[Notaredes que Don Albert ten un cadro a maiores. Tratase da reprodución da obra de Míra Szabotin, alumna do ELTE Apáczai Csere János Gyakorlógimnazium de Budapest, que nola envía a través do seu profesor, István Basa].

Á dereita, gañadores e finalistas do noso concurso de fotos científicas e textos e, virando un pouco máis, as mellores imaxes do Hubble, segundo The Guardian, cos textos de Robin McKie  traducidos do inglés pola nosa xente de 2º de BAC B, cos carteis explicativos do funcionamento dun telescopio.

[O telescopio, aí do medio, non é o Hubble: é o noso... e querémoslle]

Á esquerda atopamos uns carteis co fundamento teórico dun láser, un resumo dalgunhas das súas aplicacións prácticas e un proxecto, realizado polo alumnado de 4ºA na aula de tecnoloxía, que consiste na transmisión de son na luz do láser.

Á dereita, un estudo comparativo dos distintos tipos de lámpadas do mercado en canto a consumo enerxético e luminosidade ofrecida. Podedes comprobalo vós mesmos prendendo o interruptor.

[Un dos nosos alumnos consultando por que teñen esas cores tan vistosas os fogos de artificio e como se pode medir a velocidade dunha onda electromagnética. Isto tentámolo na clase de física de 2º de bacharelato e... saiu á segunda ou á teceira, iso si, deixamos un cheiro a regalicia queimada para os que viñeron despois.]

Un chisco máis alá, no recanto, os microscopios ópticos, os carteis que explican o seu funcionamento, varias mostras para observar con eles e un modelo anatómico do ollo humano, co seu correspondente cartel para recordar o mecanismo da visión e a percepción das cores.

De momento non hai máis aínda que o ano é longo e se cadra, antes de que remate, argallamos outra cousa. 

Engadimos (8-5-2015), o custionario-guía elaborado polo alumnado de PDC:

Concurso de fotografía científica: traballos premiados

Xa temos fallo do I Concurso de fotografía científica do IES Ramón Mª Aller Ulloa, este ano dedicado ao Ano internacional da luz.

Tras non doadas deliberacións, o xurado acordou premiar a:

Accésit: David Otero Mato, por El reflejo de un láser.

 

  En esta foto podemos ver un prisma piramidal de cuatro caras y que tiene como base un espejo. Dicho prisma está recibiendo, en una de sus aristas, la luz roja de un láser. Si conseguimos alinear las aristas del prisma con el láser y la cámara, podremos ver este curioso efecto visual. La tecnología láser está presente en multitud de campos pero uno en el que va cobrando importancia es el mundo de la biología ya que cada vez es más usado para actuar sobre lesiones sin afectar a los tejidos adyacentes y por eso tiene muy pocos efectos secundarios. Otro campo en el que está presente, aunque no lo parezca, es en la industria textil ya que permite hacer cortes muy precisos ya que el láser es controlado por ordenador y es capaz de cortar multitud de prendas a la vez. El láser también está presente en utilidades más cotidianas como puede ser la lectura de un CD, medir la velocidad de los vehículos a través de radares...

2º Premio: Emma Álvarez Conde, por O reflexo das augas.

Toda a superficie do mar reflicte a luz, pero só algúns raios chegan aos nosos ollos. Nesta imaxe podemos ver como a fina capa de auga que cobre a area da praia reflicte o monumento natural que está en fronte. Isto ocorre porque a auga, ao estar en repouso ou con pouco movemento, ten o mesmo efecto ca un espello. A luz viaxa en liña recta e, ao se atopar cun obstáculo, como pode ser a agua, refíctese no mesmo ángulo que o raio incidente, facendo que poidamos ver nesta superficie unha imaxe igual á real e do revés. Este efecto prodúcese en espellos, metais, cristais etc. Aánda que o máis natural é na auga. Esta é incolora, aínda que dependendo do ángulo da luz e da intensidade desta que incida nela, poderá ter distintos tons de azul ou, incluso, reflectir unha cor escura como pode ser a do monumento nesta fotografía.

 1º Premio: Jaime Blanco Vilariño, por Cardume de luz.

Como pouca xente sabe, os peixes son miopes, e, por causa de vivir nun medio no que as cousas non son o que parecen, desenvolveron un novo órgano sensitivo chamado liña lateral, capaz de detectar as máis pequenas vibracións, correntes ou cambios de presión no seu hábitat. En especies máis complexas, como a dos escualos, desenvolveuse un sistema máis preciso, formado por un conxunto de pequenos electrorreceptores cubertos dunha substancia xelatinosa chamados ampolas de Lorenzini.

Na fotografía podemos apreciar que os peixes se congregan en grandes agrupacións da mesma especie co obxectivo de autoprotexerse e alimentarse fóra de perigo. Aínda que se atopen nun espazo cerrado, neste caso un acuario, seguen a empregar o seu método de defensa debido ao seu instinto, a pesares de ser aparentemente innecesario. Este feito (que fai as marabillas dos visitantes) ten, coma case todo neste mundo, unha explicación lóxica: tal comportamento débese á presenza continua de luz; o que os confunde e lles fai adoptar esta posición defensiva, xa que, nas zonas escuras os peixes ven predadores, debido ao atraso evolutivo dos seus ollos e á confusión que lles produce a luz.

Parabéns ao gañadores e a todos os participantes.