O universo dos plásticos. XXXI Congreso ENCIGA [2]

"O termo “plástico” abarca unha serie de materiais sintéticos e semisintéticos que se utilizan para innumerables aplicacións. Miramos ao noso arredor e vemos plástico. Encontramos plástico nos envases, na roupa, nos coches, nos móbiles, nos dispositivos médicos, etc.

Os plásticos son materiais orgánicos, como o algodón, a la, a madeira ou o papel. Obtéñense por un proceso de polimerización a partir de materias primas naturais como o petróleo, o carbón, o sal ou a celulosa, entre outras.

O plástico pódese moldear durante a súa fabricación, o que permite fundilo, prensalo ou extrusionalo para obter diferentes formas, como fibras, tubos, láminas, placas, botellas, caixas, etc. Porén, a diferenza doutros residuos, os plásticos non se descompoñen nin podrecen coa auga, polo que permanecen nos vertedoiros durante centos de anos sen desaparecer. Por este motivo, a eliminación dos residuos plásticos ten que pasar por solucións como a reciclaxe para fabricar novos obxectos, para xerar electricidade ou para obter combustibles.

O primeiro gran reto é a súa recollida selectiva, é dicir, que os separemos do resto do lixo e os depositemos no contedor axeitado. Isto require a colaboración de todos, porque este primeiro paso é imprescindible.

A exposición que presentamos neste XXXI Congreso de ENCIGA consta dunha serie de carteis, que se elaboraron en 2015 no marco das actividades do proxecto Toc Toca Ciencia, nos que se abordan, de xeito moi sinxelo, distintos aspectos relacionados cos plásticos:

•  Importancia dos plásticos como substitutos doutros materiais utilizados ata a súa aparición.
•  Que son, e de que materias primas derivan.
• Como se obteñen mediante un proceso de polimerización.
•  Propiedades que os fan idóneos para moitos dos seus usos.
• Aditivos que se utilizan na súa fabricación e que modifican as súas propiedades, o que permite obter os máis variados obxectos.
• Os plásticos e o medio ambiente: a súa toxicidade e as dificultades para a súa eliminación natural e para a súa reciclaxe.
• Os tres “R” para os plásticos.
• Formas de reciclaxe.
• Tipos de plásticos e clasificación dos mesmos.
•  Termoplásticos e os seus usos.
•  Termoestables máis comúns e os seus usos.
• Os elastómeros.
• Os bioplásticos como alternativa aos plásticos de uso na actualidade.

Expóñense, ademais, os mais variados obxectos clasificados en función do tipo de plástico que os compoñen dende bolsas e recipientes, ata prendas de roupa, CDs, gafas ou utensilios de cociña".

Boletín das Ciencias,86, 25. Vilas Iglesias, Eva María

Bótalle unha ollada (1)

Plásticos. Un idilio tóxico / Susan Freinkel.

Referencias:
de Gabriela A. Vázquez Rodríguez: "El libro de Susan Freinkel, Plástico – Un idilio tóxico (Tusquets Editores, México, 2012), sigue con esta tradición y cuenta el romance que la humanidad mantiene con los plásticos desde la invención del celuloide (en 1869) hasta la actualidad. Esta periodista estadounidense se valió de una investigación sólida, enriquecida con numerosas anécdotas y entrevistas, que presenta de una manera amena y fluida para un público amplio y no forzosamente interesado en temas ecológicos.
/.../
La autora usa como pretexto ocho artículos que nos son familiares –el peine, la silla, el frisbee, la bolsa de perfusión intravenosa, el encendedor desechable, la bolsa del supermercado, el envase de bebidas y la tarjeta de crédito– para exponer la historia de los plásticos con todos sus claroscuros. Así, la autora inicia el relato con el celuloide, cuya síntesis fue impulsada por la necesidad de encontrar sustitutos de materiales naturales como el marfil o el carey, codiciados para la manufactura de objetos populares hacia finales del siglo XIX tales como las bolas de billar, las peinetas femeninas y, en general, los artículos de tocador. Como suele suceder al inicio de los idilios, la humanidad rebosaba de optimismo al conocer a los plásticos, que de inmediato fueron considerados una versión mejorada de los materiales naturales. Todavía hacia 1945, los plásticos eran vistos como el material con el que se construiría el mundo colorido e incorrosible del futuro: un mundo en el que las naciones serían independientes de la distribución azarosa de los recursos naturales." [ler máis...]

Ao fío do encontro con Carmen Pérez Pérez

Por Daniel Fernández Paz

A profesora Carmen Pérez ofreceunos unha charla informativa sobre un dos materiais máis novos e, á súa vez, con máis importancia na actualidade: o plástico.

 

Este material está formado en reaccións de polimerización (proceso químico no que moléculas pequenas pasan a formar moléculas máis grandes, chamadas polímeros) levadas a cabo en plantas petroquímicas. O plástico, hoxe en día, podémolo atopar en tódolos ámbitos xa que as súas características se poden adaptar á función que nós queiramos, dende carrocerías de automóbiles que serven para reducir impactos, ata todo tipo de obxectos como moita da roupa que empregamos. Os plásticos teñen a vantaxe de ser sinxelos de fabricar, moi baratos e lixeiros en comparación con outros tipos de materiais, de aí a súa grande importancia.

A pesar de todos os seus puntos fortes, tamén conta con alguns puntos febles. Un dos principais e a reciclaxe, xa que unicamente se poden reutilizar poucos tipos de plásticos (Polietileno, polipropileno ou poliestireno entre eles) e depende en gran parte da colaboración do propio consumidor e o seu correcto emprego dos colectores do lixo. Outra das súas materias pendentes son as substancias contaminantes que se verten á atmosfera no seu proceso de fabricación nas plantas petroquímicas.

Toc - toca: Exposición "Plásticos"

Aínda quedou ben xeitosa a exposición sobre os plásticos...

Como tantas cousas que se nos fixeron imprescindibles, os plásticos teñen a súa cara escura e, nesta, sen dúbida, destaca a contaminación dos mares. Aquí tedes un par de artigos sobre o tema:

• 270.000 toneladas de plásticos nos oceanos. 
• La mayor concentración de plásticos en los mares está en la profundidad.

Neste magnífico sitio, Tara, atopades unha extraordinaria experiencia: Tara méditarranée: une expédition scientifique pour étudier la pollution plastique.

Ademais diso, recomendámosvos esta unidade didáctica, cargada de información e suxestións: Plásticos en automóbiles: polimerización e reciclaxe.

Unha excelente visións xeral: Desengancharse del plástico : problemas de un material ubicuo (2015). [Madrid] : Ecologistas en Acción.